Rahim Filmi Nedir, Neden Çekilir?

Sürekli tekrarlayan düşükler, bir türlü gelmeyen bebek müjdesi veya kanser şüphesi… Tüm bunların sebeplerini öğrenebilmek ve hastalığın tedavisine başlayabilmek için kullanılan görüntüleme yöntemlerinin başında rahim filmi (HSG) gelmektedir [1].

Kimi zaman kısırlığa neden olan durumları öğrenmek, kimi zaman da hamile kalma olasılığını artırmak için kapalı tüpleri açtırmak adına uygulanan bu yöntem, tıp dünyasının ilerlemesiyle oldukça konforlu bir şekilde çekilmektedir.

“ ”

Rahim filmi (HSG) hem tanı hem de tedavi amacı taşır. Tüp açıklığını görüntülemekle kalmaz; işlem sonrasında spontan gebelik oranlarını da anlamlı ölçüde artırabilir.

Rahim Filmi (HSG) Nedir?

Histerosalpingografi (HSG), bir diğer adıyla rahim filmi; rahim ağzından rahim içine radyoopak özel bir sıvı verilerek rahim içi ve tüplerinin görüntülenmesi işlemidir. Rahim boşluğunu görüntülemek için tercih edilen bu yöntemde rahim tüplerindeki olası darlık, genişleme veya tıkanıklık gibi sorunların saptanması hedeflenir [1].

Rahmin şekli, miyom veya polip gibi sorunların tespiti veya kalıtsal problemlerin değerlendirilmesi için uygulanır. Ayrıca tıkalı tüpler, HSG işlemi ile biraz olsun açılacağı için hamile kalma ihtimalini de artırır. Araştırmalar, yağda çözünen kontrast madde ile HSG yapılan kısırlık hastalarında spontan gebelik olasılığının yaklaşık 3 kat arttığını ortaya koymaktadır [2].

Kısırlık nedenleri hakkında detaylı bilgi almak için kısırlık nedenleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Filmi Hangi Durumlarda Çekilir?

Daha çok kısırlık sebebini araştırmak için yapılan bir işlemdir. Yumurta ile sperm buluşmasına ve birleşmesine ön ayak olan rahim kanallarını görüntülemek için kullanılan bu yöntem aynı zamanda şu amaçlarla da tercih edilir [1]:

• Sürekli tekrarlayan düşüklerin sebebini saptamak
• Kapalı kanal sorununu görmek
• Rahim ameliyatı sonrası durumu görmek ve değerlendirmek
• Döllenmiş yumurtanın rahim içinde tutunmasına engel olabilecek durumları önceden tespit etmek
• Tüp bebek veya aşılama tedavilerinden önce rahim ve tüp anatomisini değerlendirmek

Rahim Filmi Nasıl Çekilir?

Hasta öncelikle jinekoloji masasına doğum pozisyonuna gelecek şekilde yatar. Bacaklarını kendine doğru çeker ve hastanın üzeri steril bir örtü ile kapatılır. Rahmin içine bir spekulum takılarak rahmin ağzının görünmesi sağlanır.

Daha sonrasında rahim içindeki mikroorganizmaları nötralize edecek bir solüsyon sürülerek film için uygun zemin hazırlanır. Ardından rahim ağzı kanalına ince bir kateter yerleştirilir ve kontrast sıvı verilir. İlaç rahim ve tüpler içerisinde ilerlemeye başlar; ardından uygun bir zamanlama ile röntgen filmi çekilir [1].

Film Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Basınçlı bir sıvı verildiği için bu durum rahimde az da olsa hassasiyete yol açacaktır. Dolayısıyla işlem sonrası 48 saat cinsel ilişkiye girilmesi önerilmez. Bunun dışında olası enfeksiyonlar ve alerjik reaksiyonları önlemek için genital temizliğe ekstra dikkat edilmelidir [1].

Tüp bebek tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için tüp bebek tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• ❓
  Rahim filmi (HSG) ağrılı mıdır?

  Modern tekniklerle HSG oldukça konforlu ve kısa süren bir işlemdir. Kontrast sıvının verilmesi sırasında hafif bir baskı ya da kramp hissi olabilir; ancak bu geçicidir. Anestezi gerektirmez ve hasta işlemin ardından günlük hayatına kısa sürede dönebilir.

• ❓
  Rahim filmi ne zaman çekilmelidir?

  HSG genellikle adet bitiminden sonra, döngünün 6-12. günleri arasında (foliküler faz) yapılmaktadır. Bu dönemde endometrium ince olduğu için görüntü kalitesi daha yüksektir ve rahim içi yapılar daha net değerlendirilebilir.

• ❓
  HSG kısırlık tedavisine katkı sağlar mı?

  Evet. HSG yalnızca tanısal değil, tedavi edici bir etki de taşıyabilir. İşlem sırasında kontrast sıvının basıncı, hafifçe tıkalı tüpleri açarak spontan gebelik olasılığını artırabilir. Araştırmalar, HSG sonrasında gebelik oranlarının anlamlı ölçüde yükseldiğini göstermektedir.

• ❓
  Rahim filmi ile tüp bebek öncesi değerlendirme yapılabilir mi?

  Evet. IVF (tüp bebek) veya IUI (aşılama) tedavisi öncesinde rahim boşluğu ve tüplerin durumunun değerlendirilmesi için HSG rutin olarak uygulanmaktadır. Bu sayede implantasyonu engelleyebilecek anatomik sorunlar önceden tespit edilip giderilebilir.

• ❓
  HSG sonrası kaçınılması gereken durumlar nelerdir?

  İşlem sonrasında 48 saat cinsel ilişkiye girilmemesi önerilir. Genital hijyene ekstra özen gösterilmeli; vajinal duş, krem veya fitil kullanımından kaçınılmalıdır. Ateş, şiddetli ağrı veya anormal akıntı gibi belirtiler doktora bildirilmelidir.

Referanslar

1. Deshpande, H., et al. (2024). Comparative Analysis of Hysterosalpingography and Diagnostic Hysteroscopy Findings in Infertility Evaluation. PMC12054333. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12054333/)
2. Bulut, H., et al. (2021). Hysterosalpingography: a potential alternative to laparoscopy in the evaluation of tubal obstruction in infertile patients? PMC8356590. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8356590/)