Miyom ameliyatı nedir, kimlere yapılır?

Kadınlarda en sık görülen iyi huylu rahim tümörleri arasında yer alan miyomlar, rahmin kas tabakasından gelişen kitlelerdir. Özellikle üreme çağında daha sık görülürler ve boyutlarına, sayılarına ve yerleşim yerlerine göre farklı şikâyetlere neden olabilirler. Ancak her miyom mutlaka belirti vermez ve her miyom için ameliyat gerekmez. Tedavi planı; hastanın yaşı, şikâyetleri, miyomun yeri, büyüklüğü ve gebelik planına göre kişiselleştirilir [1][2].

Miyomlar çoğunlukla iyi huyludur. Östrojen ve progesteron gibi hormonlardan etkilenebildikleri için üreme çağında ve bazı gebelik dönemlerinde büyüyebilir, menopoz sonrasında ise çoğu zaman küçülme eğilimi gösterebilirler.Genetik yatkınlık, aile öyküsü ve hormonal faktörler de miyom gelişiminde rol oynayabilir [2][3].

“”

Miyom tedavisinde en önemli nokta, her hastaya aynı yaklaşımın uygulanmamasıdır. Miyomun tipi, hastanın şikâyeti ve çocuk sahibi olma planı tedavi kararını doğrudan etkiler.

Kaç çeşit miyom vardır?

Miyomlar, rahim içinde yerleştiği bölgeye göre sınıflandırılır. En sık görülen tür intramural miyomdur. Bu miyomlar rahmin kas duvarı içinde gelişir ve büyüdükçe rahmin yapısını etkileyebilir [1][2].

Subserozal miyomlar rahmin dış yüzeyine doğru büyür ve çevre organlara baskı hissi oluşturabilir. Submukozal miyomlar ise rahim iç boşluğuna doğru uzanır; özellikle yoğun adet kanaması, ara kanama ve gebelikle ilgili sorunlarla daha yakından ilişkilidir [1][2][3]. Bazı miyomlar saplı yapı gösterebilir ve bu durumda pedinküle miyom olarak adlandırılır [2].

Miyom belirtileri nelerdir?

Bazı miyomlar hiçbir belirti vermeden tesadüfen saptanabilir. Belirti veren miyomlarda ise şikâyetler genellikle miyomun boyutu, sayısı ve konumuna bağlı olarak değişir [1][2]. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Yoğun ve uzun süren adet kanaması
• Adet dışı ara kanamalar
• Kasık, bel veya sırt bölgesinde ağrı ya da baskı hissi
• Sık idrara çıkma veya mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Kabızlık veya bağırsaklarda baskı hissi
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Karında büyüme, şişkinlik veya dolgunluk hissi

Miyom ameliyatı ne zaman yapılır?

Miyom tedavisinde her zaman ilk seçenek ameliyat değildir. Belirti vermeyen, küçük boyutlu ve düzenli takipte sorun oluşturmayan miyomlarda izlem yeterli olabilir [1][2]. Ancak bazı durumlarda cerrahi tedavi öne çıkar. Özellikle şiddetli adet kanaması, kansızlık, sürekli ağrı, çevre organlara baskı, hızlı büyüme şüphesi veya gebelik planını etkileyen yerleşim özellikleri varsa ameliyat değerlendirilebilir [1][3][4].

Çocuk sahibi olmayı planlayan hastalarda, rahim korunarak yalnızca miyomların çıkarılması anlamına gelen miyomektomi ön planda olabilir. Tedavi kararı hastanın yaşına, miyomun yerine, sayısına ve doğurganlık beklentisine göre belirlenmelidir [1][4].

Miyom ameliyatı nedir?

Miyomların cerrahi olarak çıkarılması işlemine miyom ameliyatı ya da tıbbi adıyla miyomektomi denir [4]. Bu ameliyat; miyomun sayısına, boyutuna ve rahimdeki yerleşimine göre farklı tekniklerle yapılabilir. Uygun hastalarda kapalı yöntemler tercih edilirken, bazı büyük ya da çok sayıda miyomlarda açık ameliyat gerekebilir [1][4].

Laparoskopik yani kapalı miyom ameliyatında karın bölgesine küçük kesiler açılır, kamera ve cerrahi aletler yardımıyla operasyon gerçekleştirilir. Bu yöntemin avantajları arasında daha küçük kesiler, genellikle daha kısa hastanede kalış süresi ve günlük yaşama daha hızlı dönüş sayılabilir [4]. Ancak “hiç iz kalmaz” şeklinde kesin bir ifade doğru değildir; izler genellikle daha küçük olur [4].

Bazı submukozal miyomlarda rahim ağzından girilerek histeroskopik yöntem uygulanabilir. Açık miyom ameliyatı ise daha büyük, çok sayıda veya teknik olarak kapalı yöntem için uygun olmayan miyomlarda tercih edilebilir [1][4]. Açık ameliyatta alt karın bölgesine kesi yapılır ve cerrah miyomları çıkararak rahim duvarını onarır. Hastanede kalış ve iyileşme süresi ameliyatın tipine göre değişebilir [4].

Miyomların tedavi seçenekleri, ameliyat gerektiren durumlar ve süreç hakkında daha detaylı bilgi almak için miyom tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ameliyat sonrası nelere dikkat edilmeli?

Miyom ameliyatı sonrasında hafif veya orta düzeyde ağrı, yorgunluk ve kısa süreli vajinal lekelenme görülebilir. Bunların şiddeti yapılan ameliyatın tipine göre değişir [4]. Kapalı ameliyatlarda toparlanma süresi genellikle daha kısa olurken, açık ameliyatlarda iyileşme daha uzun sürebilir [4].

• Hekimin önerdiği ağrı kesiciler ve ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• İlk günlerde hafif lekelenme veya kanama görülebilir; ancak yoğun kanama varsa hekime başvurulmalıdır.
• Ameliyat tipine göre aynı gün, ertesi gün veya birkaç gün içinde taburculuk planlanabilir.
• Tam iyileşme süresi kapalı ameliyatlarda daha kısa, açık ameliyatlarda daha uzun olabilir.
• Ağır kaldırma, yoğun egzersiz ve zorlayıcı fiziksel aktivitelerden bir süre uzak durulmalıdır.
• Cinsel yaşama dönüş zamanı ve gebelik planlaması mutlaka hekim önerisine göre belirlenmelidir.

Açık ve kapalı cerrahi yöntemlerin farkları hakkında daha kapsamlı bilgi almak için kapalı ameliyat mı açık ameliyat mı sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

• Her miyom ameliyat gerektirir mi?

  Hayır. Belirti vermeyen ve düzenli takipte sorun oluşturmayan birçok miyom ameliyatsız izlenebilir [1][2].

• Miyomlar kansere dönüşür mü?

  Miyomların büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak hızlı büyüme veya atipik bulgular gibi durumlarda hekim değerlendirmesi gerekir [1][3].

• Miyom gebeliğe engel olabilir mi?

  Özellikle rahim iç boşluğunu etkileyen bazı miyomlar gebe kalmayı zorlaştırabilir veya gebelik sürecini etkileyebilir. Bu durum miyomun yerine göre değişir [1][4].

• Kapalı ameliyat her hasta için uygun mudur?

  Hayır. Miyomun boyutu, sayısı ve yerleşimi kapalı ameliyat için uygunluğu belirler. Bazı hastalarda açık ameliyat daha doğru seçenek olabilir [4].

Referanslar

1. ACOG. Uterine Fibroids. https://www.acog.org/womens-health/faqs/uterine-fibroids
2. NHS. Fibroids. https://www.nhs.uk/conditions/fibroids/
3. Mayo Clinic. Uterine fibroids. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/uterine-fibroids/symptoms-causes/syc-20354288
4. Mayo Clinic. Myomectomy. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/myomectomy/about/pac-20384710