Histeroskopi nedir, neden uygulanır?

Histeroskopi, rahim içinin (uterus kavitesi) doğrudan ve detaylı şekilde görüntülenmesini sağlayan ileri düzey bir jinekolojik tanı ve tedavi yöntemidir. Bu işlemde, ucunda yüksek çözünürlüklü kamera ve ışık kaynağı bulunan ince bir optik cihaz vajinal yoldan rahim ağzı geçilerek rahim içine ilerletilir. Rahim iç yüzeyi ekrana yansıtılarak ayrıntılı biçimde incelenir. Histeroskopi, klasik ultrason veya rahim filmi gibi yöntemlerle net olarak değerlendirilemeyen rahim içi problemlerin kesin tanısını koyma imkânı sunar [1].

Günümüzde kadın hastalıkları ve doğum alanında sıkça tercih edilen histeroskopi, kesi gerektirmemesi ve minimal invaziv bir yöntem olması sayesinde hasta konforunu ön planda tutar. Histeroskopi sayesinde rahim içi patolojiler doğrudan gözlemlenerek doğru ve net bir değerlendirme yapılabilir.

Histeroskopi, tanısal amaçlı yapılabileceği gibi tedavi edici (operatif) amaçlarla da uygulanabilir. Tanısal histeroskopide rahim içi yalnızca incelenirken, operatif histeroskopide saptanan problemlere aynı seansta müdahale edilebilir. Bu yönüyle hem zaman kazandıran hem de hastayı ikinci bir işlemden koruyan oldukça etkili bir yöntemdir [1].

“ ”

Histeroskopi; rahim içini doğrudan görüntüleyen, hem tanı hem de tedaviyi aynı seansta sunan altın standart bir yöntemdir. Normal ultrasonda görünmeyen patolojilerin %20-40'ını ortaya çıkarabilir.

Histeroskopi Neden Uygulanır?

Histeroskopi, rahim içiyle ilişkili pek çok sorunun nedenini ortaya koymak ve gerektiğinde bu sorunları tedavi etmek amacıyla uygulanır. Araştırmalar, histeroskopinin normal transvajinal ultrason bulgularına rağmen rahim içi patolojileri vakaların %20-40'ında ortaya çıkabildiğini göstermektedir [1]. Özellikle adet düzensizlikleri, aşırı kanamalar, infertilite ve tekrarlayan gebelik kayıpları gibi durumlarda önemli bir tanı aracıdır.

Rahim içi polipler, submüköz miyomlar, rahim içi yapışıklıklar ve doğuştan gelen rahim anomalileri, histeroskopi ile kolaylıkla tespit edilebilir. Ayrıca menopoz sonrası görülen kanamalar da mutlaka ciddiyetle değerlendirilmelidir; histeroskopi bu dönemde görülen kanamaların nedenini ortaya koymada güvenilir bir yöntemdir [2].

Tanısal Histeroskopi Nedir?

Tanısal histeroskopi, rahim içinin yalnızca gözlem ve değerlendirme amacıyla incelendiği bir işlemdir. Bu uygulama sırasında rahim içi detaylı şekilde görüntülenir ancak cerrahi bir müdahale yapılmaz. Genellikle kısa sürede tamamlanır ve çoğu zaman lokal anestezi veya anesteziye gerek kalmadan uygulanabilir.

Tanısal histeroskopi özellikle nedeni açıklanamayan infertilite, tekrarlayan düşükler ve düzensiz adet kanamaları olan hastalarda tercih edilir. Rahim içinin embriyo tutunmasına uygun olup olmadığı bu yöntemle net biçimde değerlendirilebilir. Aynı zamanda rahim içi septum (perde), yapışıklık veya polip şüphesi olan hastalarda tanının kesinleştirilmesini sağlar.

Rahim içi polip hakkında detaylı bilgi almak için rahim içi endometrium polip sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Operatif (Tedavi Amaçlı) Histeroskopi

Operatif histeroskopi, tanısal histeroskopi sırasında ya da önceden bilinen rahim içi sorunların tedavisi amacıyla uygulanan bir yöntemdir. Bu işlem sırasında rahim içine yerleştirilen histeroskop aracılığıyla cerrahi aletler kullanılarak sorunlu dokular çıkarılabilir veya düzeltilebilir.

Güncel SOGC (Kanada Kadın Doğum Derneği) Kılavuzu No. 446'ya göre [2]:

• İntrauterin yapışıklığı (Asherman sendromu) olan kısırlık veya tekrarlayan gebelik kaybı hastalarında histeroskopik adeziyolizis güçlü kanıt düzeyinde önerilmektedir.
• Histeroskopik polipektomi; doğal yolla gebe kalmaya çalışan, ovülasyon indüksiyonu veya hafif over stimülasyonu planlanan hastalarda üreme sonuçlarını iyileştirmek amacıyla önerilmektedir.
• Histeroskopik miyomektomi; yardımcı üreme teknikleriyle veya doğal yolla gebe kalmaya çalışan hastalarda değerlendirilebilir.

Bu işlemler açık ameliyata gerek kalmadan, minimal invaziv yöntemlerle yapılır. Hastalar çoğu zaman aynı gün taburcu edilebilir.

Histeroskopi Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Histeroskopinin uygulandığı başlıca durumlar şunlardır:

• Açıklanamayan infertilite
• Tekrarlayan gebelik kaybı (düşük)
• Aşırı veya düzensiz adet kanaması
• Menopoz sonrası vajinal kanama
• IVF/IUI öncesi rahim içi değerlendirme
• Rahim içi polip, miyom veya yapışıklık şüphesi
• Rahim anomalisi (septum, bikornuat rahim vb.)

Histeroskopi Öncesi Hazırlık Süreci

Histeroskopi öncesinde hastanın genel sağlık durumu değerlendirilir ve gerekli görülen bazı tetkikler yapılır. İşlemin genellikle adet bitiminden sonraki ilk günlerde yapılması tercih edilir; bu dönem rahim içinin daha net görüntülenmesini sağlar. Tanısal histeroskopiler çoğu zaman anestezisiz veya lokal anesteziyle yapılabilirken, operatif histeroskopilerde genel anestezi tercih edilebilir. Doktor tarafından verilen tüm talimatlara uyulması, işlemin güvenli şekilde gerçekleştirilmesi açısından önemlidir.

Histeroskopi Sonrası Süreç

Histeroskopi sonrasında hastalar genellikle kısa sürede normal yaşamlarına dönebilir. İşlem sonrası hafif kasık ağrısı veya lekelenme tarzında kanama görülebilir; bu durum çoğunlukla kısa sürede kendiliğinden geçer. Operatif histeroskopi sonrasında doktor tarafından bazı ilaçlar reçete edilebilir. İşlem sonrası kontrol randevularının aksatılmaması, iyileşme sürecinin değerlendirilmesi açısından gereklidir.

Histeroskopinin Avantajları Nelerdir?

• Rahim içinin doğrudan ve net görüntülenmesi → yüksek tanı doğruluğu
• Kesi gerektirmeyen minimal invaziv yöntem
• Aynı seansta tanı + tedavi imkânı
• Hızlı iyileşme; çoğu hasta aynı gün taburcu
• Açık cerrahiye kıyasla düşük komplikasyon riski
• IVF öncesi rahim içi sağlığının doğrulanması

Kısırlık tanı ve testleri hakkında detaylı bilgi almak için infertilite tanı ve testleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Referanslar

1. Campo, R., et al. (2023). Role of Hysteroscopy on Infertility: The Eternal Dilemma. Clinical and Experimental Obstetrics & Gynecology, 50(5), 99. (https://www.imrpress.com/journal/CEOG/50/5/10.31083/j.ceog5005099)
2. Bougie, O., et al. (2024). Guideline No. 446: Hysteroscopic Surgery in Fertility Therapy. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada. (https://www.jogc.com/article/S1701-2163(24)00176-2/abstract)